Pages

Subscribe:

Ads 468x60px

ILO LEN LUH AVANGIN KA LAWM E

Featured Posts

Monday, March 2, 2026

KTP General Conference Vawi 61-na.

 

Kolasib(2022) leh Ngopa(2024) vanduaithlâk tàk maia General Conference ka kal theihloh hnuah, Pathian zarah Saitual-ah ka kal ve leh ta hlawl mai a. Kan kal hma ni chiahin ka khua a sik ngat ngat a, a hrehawm hle. Pathian hnênah ṭawngṭaiin damna ka dil nasa êm êm. A khawngaihna zârah kan kal dâwnah tak tak chûan ka khawsik a reh hlauh mai a. Pathian zârah ka dam mai chu ka lawm viau a ni.

Tuichang-ah chaw kan ei

Tun ṭum G.C chu kan khua, N. Vanlaiphai Damdawi Veng Branch hmingin ka kal ve ta. Kan kal hmâ aṭang rêngin kan inbuatsaih nasa viau. Kum dang ang lo takin online-a registration tih vek tur tiin, organising lam aṭangin branch tin Secretary te tih tur min bituk a. Online-in portal kaltlangin kan chhu lut ta zaih zaih a, a changkang ta viau. Tin, a awlsam phah chu thuhran nise, kan thlenin tur kan hriat lâwk vek phah a ni.

Kan branch member te pawn College Boys Hostel-ah an thleng dâwn tih an hre lâwk kar mai a. Hmasâwnna ropui tak a ni.


Kan branch member kal tûr te, February ni 26 ah, Bolero 2, Sumo, Car, Pikup leh Bike 4 in kan inzui thla a. Bial Zaipawl te pawh Sumo 3 ah an chuang ve bawk. 

Tuichang-ah chaw fun te eiin hun kan hmang a, a hlimawm viau. 

Dam takin Saitual khawpui chu tlai dar 2 bawr velah kan thleng a. College Boys Hostel-ah niin a hla êm êm. Kan thlen hnu reilo teah Khawzawl unaute 6 vel an lo thleng ve bawk.

Zanriah ei a lo hun a. Chawhmeh an han hûng a, Vawksa, Zikhlum leh Salad chiah an chhawp a; Vawksa ei ve ta lo chu, salah leh zikhlum chhum nen chaw ka ei. Ka puar em em🫶🏼


Kaphleia thian, L. Biakliana thlan
Zanah inkhawm turin Nicky ka hruai a. Kea kal ka rawt a, kan kal ta alawm, minute 48 kal angin ka chhiar a. Ka ensual maithei a. Minute 38 a lo nih zawk ka ring hnuhnawh. Chawl miah lova kal ka ni bawk a. A hla thawkhat viau. Pathianni chawhmaah ke bawkin kan kal leh a, shortcut leh motor-a tawite kan kal avangin 28 mins ah kan thleng ta (a hla viau tho mai)

A ṭan zanah ka rinloh lutuk tak maiin, pandal-ah kan khat ta hmur mai a. Kan leng lo chu a ni der mai. Kumdang GC ah chuan a ṭan zanah kan tlêm viau ṭhin khân ka hre sia. A mak ka ti angreng hle. Mizoram Synod Choir-in Chhandamtu kiangah tih hla an sa a. A va mawi tak em.


Inkhâwm kan bâng a, fellowship a awm silo a. Kan lêng nghâl a, Saitual bazar chhuk thla chu kawngsir dâwr vek a lo nia. A va han nûam tak em; mi chetla thlirin hun kan hmang ral a ni ber e. Látte lei tûr a awm hlauh mai a. ₹150 man niin, ka'n in mai chu, in a khât bawk a. A va han tui khep khep tak êm!


Kan haw a, mutna kan siam a. Ka'n mu ta bawrh bawrh mai. Sihfa branch ten 2024 khân min rawn tlawh a. In rawn kal ve ngei ngei angai an ti tlat a. Khunkhan takin min sâwm si a. Kan va kal chu, zanriah min lo buatsaih sak a. Vawksa leh Sangha an siam a. A va han hlimawm tak! Mi ṭhatna zarzo tu nih hi a vanneihthlak mang e. Pi Lalruali khua anih avangin, a ṭawngṭaina in te kan tlawh a. Hneh theih loh nun neitu sûlhnu han hmuh chu a va han nuam tehrêng êm.

Sign ve loh chuan :D


Kan va tam 
Tin, kal lamah Ṭam dil kan tlawh pah a ka lâwm viau. General conference ka kal ve tawhah ka inkhawm kim thin kha ania. A vawikhatna atân loh theihloh na avângin ka ṭhulh ve ta der mai. (Ka ui angreng viau). Tichuan, Sihfa-a kan awm laiin thlen in pa Pu Ngila'n Sihfa OB, Nl. Zami a rawn call a mi rawn bia a, Keiṭum nula 13 bâwr vêl an rawn thlen thu leh, hmeichhia an nih avangin room ken an ngaih tur thu a rawn sawi mai chu, ka down hle. Room ken ka hreh a ni hran lo; thlen kim nia thleng lo te ken ngawt kha a kalhmang lo ka ti lutuk a. Keini ni ta ila kan duh dawn loh vei nen ti nuap nuap chungin kan kian ta tho a 😃

Thutthleng ken nachang hria te ;)


Lalruali tawngtai in

Zanah inkhâwm tûrin Opa  motor-in kan inphur chhuak ta a. Inkhawm banah coffee bawk kha ka in leh châk avangin, Espresso ka va in a. A kha tui vâwt vâwt viau. Nicky-a ka in tir chhin a, tui lo a ti viau. Fellowship reilote kan pal zuai a. Kan haw leh a ni. Pu Ṭhaa'n, "Zingah lo tho hma la, tui lo chhûang so la, chaw chhumna tur," tiin. A thu zawmin zing takah ka tho a. A tih ang chuan kan ti ta a. Inkhawm pawh kan tlai ta lo. Opa nen, Nicky-a nen kan inzui chhûak a. Item hmuhnawm tak tak kan en a, a hlawkthlak takzet. A bikin Ramhlun North bial Skit kan tleipui.

Steel structure (a rinawm ang) 
Nimahsela, fellowship kaihruaitu Pastor a zei lo hret; kum dangah chuan a laklawh lo tur laiah item te rêk bungin refreshment kan ei hmasa ṭhin kha ania. Kumin chu item zawh phawt tur a ti deuh tlat mai a. Dar 2 dawnah kan phun nasa hlawm hle. Kan chhûak pheuh pheuh a, eitur zawngin kan bo duak nia.


Tlaiah kan haw phei mai peih ta silo a. Ṭhianpa Puia te inah kan chhuk a, kan pathum chuan kan ei ve leh ta tawp mai a. Zan inkhawm nghal a rem em vang a ni ber. Inkhâwm tûra kan kal chu, ekhai! Ṭhutna kan va chang lo chiang tak. Pawn pawh kan cháng mumal ta lo. Kan ṭhu sawp nuai mai 😆 Inkhâwm banah Concert a awm miau avângin miin kan ngaihlu ṭhin êm bawk a. Chaw ei mumal lova kal an tam êm êm tih a chiang reng mai.


Serchhip 2020 khan hetiang chiah hian ṭhutna changloin ka awm tawh a. Nimahsela, concert dâwnah erawh kan tawlh hret hret a, a chhûng kan chang ve leh mai kha ania. Khatiang kha ka apply leh pek a. A chhungah a livir-ah ka zu in theh ve nasa anih kha 🤣


Haw lam ber mai kha a va pui mep mep tak. Khati zat mihring kha engtin nge kan awmkhawm theih tih mai tûr kha a ni. Motor khan kan kal che hleithei lo. 

Espresso & Latte ;)

Live-a petu SYNFO, Pu Malia leh Upa Ruatsaka te zarah ;) Ka KID te :P

Pathianni a lo nia, dar 9 pelh hretah kan thlêng a. Mihring tam zia kha sawithiam a har viau. Saitual Bazar shed kha kan va chang pha hrâm a. Kan awmna aṭang phei chuan thusawi hriat phâk loh khawpin a hla tawh a. Pandal pâwn pâwn pâwn vel daih a ni tawh hahahaha. Khati taka mihring kan tam chhan kha, Aizawl a hnaih vang a ni pakhat ang a. Nimahsela, chu'ng dang zawng ai chûan a kum telin GC hi kan hlut telh telh tih a hriat. Kan titi kual vel mai mai kha a ni ta ber. Inkhâwm laia ṭhutna chang lo haw leh ta kha mi 3000 chu ka hmuh chinah pawh an tling ngei ang. 

Inkhawm bana refreshment pawh kum dangah chuan kan ṭhu tawpa an sem mai ṭhin kha ania. Kumin zawng kan tam êm mai a, kan va kal a kan va la ve tawp a ni ber e. Chawhnu chu Pandal chan ve ngei ka tum avângin ka lût tlang nghal daih a.

Branch zawng zawng Secretary te thlalak hona neih tur an tia. Ka hmanhmawh viau, kawngah mi an tam lutuk a, ka kal chak thei silo. Ka thleng chho chiah chu thla an la nghal a. Ka lang hman lo chiah chiah haha.


Kan bial zaipawlte an zai zo chiah hmanhmawh deuhin Opa nen kan chhûak a. Kan hun thâwl neih chhun anih miau avangin Upa Lâitlûanga kan zu tlawh a, hun kan nei thei a ka lawm viau. Tlaiah Puia te inah kan branch pumin chaw kan ei a. Mi ṭhatna zar kan zo leh a, kan tan pandal a hnaih phah si a. Kan vannei hle. 5:30 ah kan chho a, 7 pm-a ṭan tur nisi kha an lo khat leh vek tawh chu niin, artificial turf an phah lai tlem te kan chang hlauh mai a. Kan va vannei tak. Lu hlir a lang a ni ber e 😃 Inkhâwm bânah fakna inkhawma tel tumin kan nghak ve leh ta rân mai.

Inkhawm ban len kha a nuam e hahah



FAKNA leh SELNA:
1. Pandal structure kha a va ṭha tak aw, Mark Events ho kuta an dah a ni bawk a, budget-ah `₹45Lakhs an dah a, an budget pumpui hi ₹1,46,50,000 a ni. Tin, khawlum uap churh ang kha a awm lova, an pandal siam kha ceiling tha deuh an siam bawk nen, a nuamin a hahdam hle. Nimahsela, kan leng lo leh êm êm lutuk kha chu siam ṭhat a chakawm teh e, 2016 Champhai-ah khân 30k leng tura an sak kha ania, khatiang structure kha 2028-ah lo siam leh se ka va ti tak êm.

2. Inrinni chhunah Pastor-in variety prog a kaihruai a, chhûn thingpui in hun awmah pawh chawlh a sawi silo. Items zawng zawng tih zawh vekah kan ei ang a ti mai kha chu a buaithlak hret. Rilṭam avângin kan chhuak luai luai a, pâwnah eitur kan lei sup sup a, tam tak an haw phah bawk si. Kha khân an refreshment tam tak kha a ti chuang neih nuai lo thei lo, a fello hle. 

 3. Banner kha Chaltlang Branch siam niin, steel structure awm khan a hliah nasa viau mai, a mawi em em tho mai. 

 4. Greetings sawi ṭhin te hian sawi tawi zir a ṭha mang e. Chibai bukna sawi kha a tawk viau mawle; report tawi an pe tel a, short sermon lek lek an nei tel zel khan hun a heh em em a, thusawitu hun an pawh hek sak nasa ta lutuk ṭhin a. Kan Conference chhan ber, thupui pawh an duh ang an sawi hmanlo mai ang tih awl tak a ni. Tin, Pathiannu chawhnu inkhawm kan tlêm em em zel hi chu a zan lama inpeih hma kan duh vang a ni ber a. Nimahsela, kan thupui ber an sawi tawpna a ni angreng bawk sia. 'PATHIAN TANA MI HLANG' nih dan tur speaker-in a sawite hre lova haw ta mai mai kan tam hle. Thupui sawi hun hi sawn mai chi a ni mai ang em? 

 5. Counter 8 ah kan thleng a, a hlat dan chu pui tak a ni. Bus a service ve a, min dawl zo si lo. Chutah ₹40 zel vawikhata chawi angai a, inkhawm fo duh tan chuan nikhata ₹200 chuang sen kha a awl viau ang. Member hausa lo tak tak kan tam si a. 

 6. Conference leh hunah chuan technology changkang zelah, 5G aia sang a awm beisei na nen, pandal leh a chhehvela phone duhtawka hman theih anih hun kan nghakhlel hle. Ṭhiante biak mai an har ṭhin em mai.

7. FAKNA INKHAWM kan ṭan har lutuk a, kan ṭan hnuah pawh hruaituin hun a heh em em a, a zan la laa haw duh member te an awm rei hman lo. Central Committee ten spotlight an chang nasa mah mah em aw? Synod Zaipawl zai tir leh kher te kha a ṭul ber em le? A hma lawkin hla 2 an nei tawh tho sia! A thla a thla fe inbuatsaih tawh, Zoramchhani leh a ṭhiante hun an pawh hek sak a, mi tam takin live-a ngaithla lovin an hawsan phah! A uiawm ka ti viau.

Sum lengvâk a va tam dawn tak êm! Palai inziaklut chin ringawt pawh 54,638 kan nia. Chu'ng ho chuan ₹300 tal hmang vek angin chhût ila(chu ai a tam vek chuan a rinawm). ₹16,091,400 vel tal hi chu ni 4 chhûngin a lêng dawn tihna a ni.


Thursday, May 15, 2025

Ka mittui a tla hial asin.

A rei paw'n ka la hrelo - ka mitthla ah hmanni mai tak tak ni te khan ka hria: KṬP a hruaitute che tla hmuhnawm ti taka ka thlir a, ka ngaihsan na kha, hmanni lawk tak tak ni khan ka hria. Mahse, ka chhut chiang a, kum fe chu a lo ral ve ta der mai.


An che zia te, an member pui an fuihna te khan ka thinlungah thu a sawi ring viau ṭhin. A ni tak ang, ka ngaihsan deuh te thusawi ngaihthlak te kha chakin KṬP inkhawm ah te khan inthlahrung angreng takin naupang te khan ka tel ve tlat asin. 


Hun a lo kal a, hmun danga lehkha zir tea ka awm bo hnuah KṬP a tel ve tak tak na hun ka nei ve ta a. Ka la hre reng mai, a bik takin kum 2016, KṬP General Conference, Champhai-a neih tur kha. Kan branch (Chaltlang South) rual khan kal thei dawnin ka in hre lova, Pu Amuana (Zemabawk) kha a over tawh mai dawn a, "Kal ang hmiang, Doctor quarters-ah thlenna tur a awm alawm," a tia. Mahse, engti tiha min ṭhulhsan nge ka hre ta lo. Vanneihthlak takin Conference chu kan branch rualin ka kal thei leh ta si a. KṬP a kan hruaitu rual, ka ngaihsan ṭhuau, U Opa, U Biaknuna, U Atea te, U Jerome-a te kiangah ka thleng ve ta ran mai. Hruaitu te kan lo en san zia te kha aw! Khami General Conference ah khan alawm U Jerome-a'n, "Lam ve ang u hmiang," a tia. Fellowship naah kan lam ve ngawt mai a. Rda (Tuna Chaltlang Branch assistant leader ni mek) hnungah sawn aw tiin kan zui ve rawih mai a. Kei kha chu vawikhat bak ka kual theilo, sound system pui lutuk in min pump dup dup kha ka zolo, ka tha te a khur. Tin, lam hrim hrim ka thiamlo, ka chakai kal dawn te khan ka hre tlat nia. Vawi khat bak ka kual ve thei ta lo a, ka thutna ngaiah keichuan ka let san ta a ni. 


March ni 6, 2016, Pathianni chawhma inkhawm a ni a. Ṭhutna chan loh hlau khan ka rilru a hmanhmawh et et mai, pandal vei lam ah kan ṭhu a, Biak in chu nise Upa ṭhutna angah kan hruaitu te leh ṭhiante hnung zuiin ka ṭhu ve ta ran mai. Chutah le, Durtlang Bial Zaipawl te zai turin an inrem a, Kristian hla bu 183 na Lalpa beram hote tih hla ngei mai, ka hla ngainat em em, vawi tam tak ka ngaihthlak nawn tluk tluk ṭhin ngei mai an rawn sa ta. 


Khatih laia ka rilru awm dan kha sawifiah mai pawh harsa ka ti, ka thinlung hi luah tu dang a awm lo, Pathian hla mawi lutuk, a thu awmze ril lutuk nei bawk si chuan min fan chhuak hneh hle mai a. Ka lung kha a va chhe si em! Ka va lawm e aw, khati tak maia min hneh tu, a tak ngeia ka kiang maia an zai ka hmu kha ka lawm a, ka intithei a, thinlung a lawm a ni. 


He hla hi Elizabeth Cecilia Clephane-i'n kum 1868 a a phuah niin, Chanchinṭha Luka leh Chanchinṭha Mathaia ziaka Beram bo tehkhin thu hmanga a phuahchhuah a ni. A hla thu ṭha lutuk, in lalawn nalh lutuk, ril lutuk bawk si hi sak mai duh tawk lovin, a chhiar in ka chhiar nawn ta tluk tluk a. Pathianin mi pakhat lek bo pawh a hmangaih zia te, mi pakhat tan pawha a inpekna thukzia te, beram bo min hmuh avanga van mipui zawng zawng te nen an hlim zia te a tarlang a. Kei, engmah ni lo, bo ve satliah mai mai, ka bo hlen hlau a heti tak maia min zawng lui ngar ngar tih ka hriat te hian ka lawm a, ka ngaihtuah chian phei chuan ka lung a chhe em em nia. 


A chang tawpna ber, a tlar tawpna ber ah, "Rejoice, for the Lord brings back His own!" tih lai tak hi Mizo ṭawnga let tu Lianhawla hian a let fuh hi ka ti ngang mai a, Rejoice hi Halleluiah tiin a dah daih mai a. Pathian (YHWH) chawimawina hmanga dah nachang a hria hi, a nachang hriatthlak ka tia, a ti fiah sia! A va lawmawm tak aw.


Tichuan, kum 10 dawn a liam ta, Biak inah pawh kan sa fo a, ka rilru in beram bo chanchin hi a chhui nawn fo ṭhin a. May ni 12 zan, KṬP inkhawm zanah kan Bial KṬP (N.Vanlaiphai Damdawi Veng Pastor Bial) chuan Cachar Zion-a Missionary-a chhuak tur Nl. Lalramhmachhuani (Seni) thlahna hun kan Biak inah kan nei a. Branch dang aṭanga lo kal te lo chiau-au a ngaih avangin pawnah keichu ka lo duty* a. Dar 7:08 vel a ni ta. Kan secretary Tv. VL Hmangaihzuala'n KBH 183 na 'Lalpa beram hote  chu' a thlang ta. Khuangpu Tv. F. Lalhruaikima'n nung tak maiin a la ta, an han sa mai chu, keimahah danglamna a thlen thar ta tlat a ni. Keyboard tum tu ATC a B.D zir mek, Tv. TC Lalrammuana'n a hmet nung ngang mai si. Kir leh lawk ila, missionary thlahna inkhawm a ni bawk nen, an hla thlan reng reng kha kan hun tawn mil vek kha a nia, a mood-ah min hruai sa hrim hrim bawk a ni. 


Kei pawna duty tura dah kha ka awm hle hle thei ta lo. Luh ve a, zai ve ngai khan ka in hre deuh tlat a niang: zaipawl ṭhutna tura an dah-awl hnung ber dawtah ka va ṭhu ve ta rawih a. A chang tawp lam pahnih te kha ka sak pui hman hram a, ka sak chhun chhun erawh chuan thinlung a va khawih tak em! Ka lung a ti chhe em em mai a, 'Halleluiah, Lalpan a hmu leh ta' tih kan sak lai phei kha chuan ṭah hawm hawm chak khawp hian ka thinlung ah hian min deng tu a awm a ni. Ka rilru ah tak phei chuan Synod Mission Choir hovin a tawp an khar dan anga khar ve kha ka chak hial a, 'Lawm ru, lawm ru, lawm ru, Beram ka hmu ta a ti' tia tawp khar ka chak vawng vawng.


Kha mi zan aṭang kha chuan kei ve mai hi eng nge ka nih a, Pathian hian ka bo a hlauh a, min zawn char char le tih ngaihtuahna hian ka khat a. Ka Nu hnenah pawh insum zo lovin he hla ril leh thuk lutuk chanchin hi ka sawi asin. Ka ngaihtuah chian hian ka mittui hi ka dang seng lo a ni. Aw, Pathian khawngaihna chuan a zawn hian min zawng a, ka bo mai hi a va hlau em! Ka mittui a tla hial asin! 

Saturday, May 3, 2025

Rev. Dr. R.K. Nghakliana (L) chanchin

Mi ropui chanchin chhiar hi nuam ka tia, Pu Nghaka chanchin pawh hi a chanchin leh a sulhnu ziahna bu ka chhiar aṭanga ka lawr kual niin, a chanchin chhiar chak an awm changa an hai chhuah mai theih turin heti hian ka dah chhuak a. Rem an lo tilo a nih hlauh chuan kan dah bo leh mai ang chu. 

Thulakna: Rev. Dr. R.K. Nghakliana sulhnu, published by R. Lalthantluanga.

Rev. Dr. RK Nghakliana (L) hi Mizoram Synod Hosipital Durtlang-a Mizo Doctor thawk hmasa ber niin, Pi Puii(Dr. Gwyneth Parul Roberts) an rama a haw hnuah phei chuan Synod hospital-a Doctor awmchhun a ni.

Hla tam tak a letling a, Kristian hla bu kan hman mekah hian a hla lehlin 10 lai a awm nghe nghe a, Kohhran ten kan sak lar tak tak; Isua neih ka duh zawk (261), Khawngaihna mak (432) tih te bakah hla tha tak tak a awm a ni. Kristian hla bu-a awm ta lo zinga sak lar tak tak te pawh a awm nual. 

Kristian hla bua a hla lehlin awm te:-

1. Ka nunah danglamna mak tak (161)

2. I sual ritphurh tihbona (165)

3. Isua neih ma duh zawk (261)

4. Engtinnge ni ka chhandamtu (184)

5. Chhandamtu nung rawng ka bawl (292)

6. Nunna hrui thlung r'u (337)

7. Hriatchianna hlu ber (415)

8. Khawngaihna mak (432)

9. Lalpa, i thu ang ni zel rawh se (450)

10. Isua hnenah ka him ang (494)

Kum 1929 October ni 12 ah Bukpui khuaah zirtirtu hlawhtling Pu Chalkunga leh Selluaii te fa palina niin a lo piang a, naupang ngawichawi leh zakzum, thinte anga leng chi a ni lova, music ngaina tak niin, college a kal thleng pawh in a chhawr hle. Dr. RK Nghakliana hian pianpui mipa 3 leh hmeichhia 4 neiin, a nau Upa Dr. LN Tluanga phei chu kan hriat lar tak a ni ngei ang. A naupang lai atang rengin lehkha a thiam thei viau mai a, an khuaah Primary  zawh hnuin, Aizawl-ah zirna a chhunzawm a, High School a zawh hnuah Shillong-ah St. Anthony's College atangin I.Sc chu kum 1951 ah tha takin pass leh a ni. Hetih lai tak hian Synod chuan MBBS zir tur a zawng a, zir zawh hnuah Synod Hospital-a thawk tura in tiam lawk erawh a ngai a ni. Vanneihthlak takin a tling hlauh va, Christian medical college, Vellore-ah kum 1951 kum vekah chuan a liam thla nghal a ni. A chhuk atang hian vawikhatmah Mizoram-ah a rawn haw leh tawh lova, kum 6 a zir hnuin kum 1957 khan a lo haw ve chauh a ni. 

Vairamah hian a awm rei bawk a, Mizo tawnga biak tur an awm mumal lo bawk nen tawng te pawh a theihnghilh then nual niin sawi a ni. 

A pianthar thu: Vellore-ah kum 2 a awm hnu chuan PIANTHARNA chiangkuang takin a chang a, a nun pum her danglamin a awm ta  a ni. Hetih lai vel hian India chhim lamah hian College zirtirtu te leh zirlaite tawngtai a in pawl hovin hun an hmang thin ni ngei tur a ni, chung zinga mi Dr John Moody (Australian) hnenah chuan, "Kei mi sual hi engtin nge Pathian thianghlim nen kan inzawm theih ang?" tiin a zawt a. Ani chuan Lal Isua Kraws zarah, kan sual tana tuar anih avangin, keini mi sual, Pathian pawm tlak loh hi, min lo pawm a, Isua kan rin chuan kan sualte min ngaidam a, Isua thisenin kan sualte tlenfai a ni tiin a lo hrilhfiah a. A rilru a ti var thar viau naa, rinhlelhna lian tak a la nei tlat mai a. Zawhna khirh angreng tak a zawt nawn leh a, "A nih leh zan khaw thiang takah vana arsite khi che sung sungin thu chhiar theih rawn inremin, 'Liana chuan Isua a rin avangin chatuana nunna a nei tawh,' tih rawn inziak kuau mai se i awih ang em?" a ti a. Chutiang meuh a lo thlen chuan ka ringhlel leh tawh ngai lovang a ti hial a ni. Pu Moody-a chuan, "A nih leh, tlang pangah lung var rawn inremin chutiang bawk cuan rawn inziak ta se, chu chu chhun ni en vang laiin chhiar nuam takin lo inziak ta uar mai sela, I pawm ngam chiah ang maw?" a han ti kher a. Ani chuan, "Teh reng mai," a ti ve leh a. Chu veleh Bible a keupui a Johana 5:24 leh Matthaia 24:35 a chiartir zui a. A chhiar zawh meuh chuan a fiah ta uarh a, chu chuan a nun pum a nghawng hneh ta hle a ni.

Pathian thuin a nun a chiah hneh takzet a niang; a chhungte lehkha a thawn pawhin Pathian thu lam zel a ziak ta mai a, MBBS a zir mek pawh chu bansana Pathian rawngbawla vahchhuah mai chu a rilru ah a lian ta ber zawk a. Synod Hospital hotute hnenah chawlhsan a duh thu a thlen ta hial reng a. Nimahsela, Damdawi inin Daktawr a neih chhun Pi Puii chuan a rem ti lo a, thuleng thenkhata an sawi dan phei chuan, "Nghaka'n a zirlai a chhunzawm theih dawn loh chuan, Damdawi In hi kan khar ang," a ti niin an sawi. An phalloh thu a hriat chuan a nau LN Tluanga hnenah heti hian tlai khaw-hnuah a hrilh a, "A tirah chuan ka ngaithiam lo hle a, kan hotute pawh ka dem lek lek a. Mahse, ka tawngtai a, ka hnena Pathian thu lo thleng chu Luka 2:51 thu, 'An thu zawmin a awm a' tih hi a ni." 

Tichuan, a zirlai chu bansan lovin a zir zawm leh ta ngat ngat a, Durtlang Damdawi Ina Mizo Daktawr hmasa ber ni turin 1957 khan a hna a zawm ta a, kum 5 thawk tura intiam kha kum 12 vel ngawt a thawk ta a. A tawpa tawpah chuan Pathian kohna dal zawh rual a ni ta lo, kum 1969 khan a bansan ta tawp mai a ni. A thinlungah a lian ngang a ni ang, "Naktukah  pawh chhuak tawh rawn min ti se chuan ka kal nghal ang," a ti hial a ni.

Chutia a hna a bansan takah chuan thawh tur emaw ruahman lawk nei lovin Shillong-ah a nupui leh a fate naupang tete 3 te nen an tla thla rawih a. Van laia tla an ni ber zawk a. Nimahsela, Pathian in rawngbawlna tur a pe ve zel a, Assam phaituala ZPMK huam chhunga Kohhran hrang hrang ah te thuhrilin rawngbawlin a chhuak ve reng a. Pathian hruaina in kum 1969 khan Singapore-ah Discipleship training centre-ah Pathian thu a zir a, kum 1971 khan a lo let leh a, Synod Mission Board pawhin hriain, kum 1972 atang khan BMMF (Bible and Medical Missionary Fellowship) International-ah evangelist niin, Lucknow-ah kum 10 lai a thawk a. Hetih lai hian Serampore atangin BD chu external student angin a zo bawk a ni. India ram Kristian Doctor-te inzawmkhawm tura beih leh an zinga rawngbawlna nei chungin Medical College-ah te Pathian thu an hrilh thin. Delhi ah a in sawn leh a, a rawngbawlna pangngai bakah Delhi Mizo Kohhran enkawl hna chanvo pawimawh tak a chelh bawk a, Pastor ang maiin a awm ta a ni. Mizoram Synod-in kum 1978 khan BMMF hi a zawm a, Dr. RK Nghakliana pawh Synod hnuaia thawktu anga pawm nghal niin, Kum 1980 Synod-in minister atan a ordain ta a ni. 


Kum 1985 kumah khan an nupain Glasgow, Scotland-ah Pathian thu hrilin an zin a, October thlaah thin cancer a ni tih hriatchhuah a ni ta tlat mai a. A lo nasat deuh tawh avangin a rang lamin an rawn haw thuai a, December ni 24, 1985, 10:20 AM-ah a rawng a bawl thin a Lalpa hnenah hruai hawin a awm ta a ni. Krismas nia vui niin, Delhi Mizo te chuan Krismas lawm thulh thakin an sun a ni.

Rawngbawlna a mi inpe tak mai niin, Bukpui khuaa Hmarthlang Presbytery-ah pawh an zawh hnuin kar khat chhung clinic a hawng a, zan lamah Chhandamna campaign a chhunzawm a, mi tam tak Pathian hnenah a hruai thleng a ni. Kum 1979 khan KTP Silver Jubilee lawmna Bungkawn Kohhran-ah Speaker atana hman a ni a. KAL ULA tih thupui hmangin thu a sawi a, he a rawngbawlna avang hian mi tam tak Pathian tan hun pum hlan in an pen chhuak hlawm a ni. Inkhawm bana fellowship naah pawh a thupui mil tur khan drama an chhuah a, amah a taka penchhuak a lo ni bawk nenm Chanchin tha hril a tul zia tap hluam hluamin a sawi bawk nen, thupui khan a chhimtute a chiah hneh hle niin sawi a ni.


Tuesday, November 5, 2024

MPL Match fixing chungchang

Blog update a awm khat em avangin dah ve mai mai ang. Ka edit peih tawhlo Para ka then te pawh a felfai lo vek blog ah chuan. Ni mai mai teh se 🤣

 MPL-a match fixing buaina chungchang chu a alh chhuak ta a. Inkhel-in thuchhuah kan siam lai khan tam tak chuan kan awih phal lova, a then chuan MPL level hniam lutuk ah pawisa tam tham a leng lovang te kan ti hlawm a nih kha. Nimahsela, niminah MFA in thuchhuah siamin hremna a ti chhuak ta hluai mai a. Hremna pawh a na hlawm viau; club 3, staff 3 leh player 25 hrem niin, a ṭhen te phei chu damchhung atana hrem te an ni!


 Eng nge match fixing chu? Awlsam taka sawifiah thiam a har a, tam tak chuan in hre thiam tho a. A hrethiam lo tan a tawi zawngin kan tarlang hmasa ang. Team 2 an inkhel a, a inkhel ah khan chak zawk tur, chaklo zawk tur, goal chhuah tur, card hmu tur etc., kha tih fel sa vek niin. Chumi anga ti thei tur chuan mual chhûngah khan ṭan an la ta ṭhin a nih chu! Chutianga a ruaitu te duhdana an khelh phawt chuan pawisa an hlawh ta ṭeuh ṭeuh ṭhin a. Tun MPL season liam ta ah pawh khan a lawk deuh chin phei chuan 1Lakh te an hlawh niin sawi a ni. Hetianga inhnamhnawih club leh players te hi an lo awm nual a. 

A bul tum tu, engkim ruahmanna siam tu erawh an awm anih hmel a, hremna pawh a na bik deuh niin a lang! Nimahsela, hei hi hre reng ila, club ṭhenkhat an hrem tak te players zingah ti ve duhlo, in hnamhnawih duh hauhlo an awm nual thung. Engtin zel? 'Signal man' hi a awm ṭhin niin an sawi a. Ipte ah dan te, lukhum khum dan thlengin awmzia a nei a. Field chhunga players ten chu signal man awm dan chu thlir chungin an khel ṭhin niin sawi a ni! A chang phei chuan rawng(color) hmang ten 'signal' chu an in pe thin! Half time lai te hian phone spare lo nei tawk, lo dah thukru tawk te an awm niin sawi a ni. Chung ho chuan an 'boss' te nen inbia in 2nd half-a khelh dan tur te pawh an rel ṭhin a ni maithei! India ramah hian hetiang thil hi a tam em avangin an fimkhur viau ṭhin. 

Mizoram-a Cricket league MCL-ah pawh phone hi an ken luh a remlo va. Match fixing an hlauh vang a ni. Tin, Fantasy-ah (Dream11 etc) pawisa an hlawh nual theih avangin Mizorama Cricketer te pawh hian he'ng Fantasy hi an khelh a rem miahlo bawk! Pakhatna in nuai 3 chuang daih te an hlawh fo avangin a tak taka inkhel a ten Fantasy-a an sum hmuh theih beiseia a taka an khelh an hlauh vangin, an khelh hi khap sak an ni. Kan tarlan tawh angin players ṭhenkhat erawh an felfai hle. 

MFA hruaituten hetiang thil hi state dangah a thleng tawh ṭhin tih an hriat avangin an fimkhur a, players zawng zawng ko khawm in Chanmari YMA Hall-ah pawh a hremna nat tur zia te pawh an hrilh hre vek nghe nghe! Hetiang hre reng chunga ti lui te an nih hlawm avangin MFA hian a dimlo hle a, hremna an chungah a lek ta hmak mai. Hetianga sum rawn tawktarh tu te hi Organisation pakhat niin a lang! Nimahsela, an hnuaia thawk a, thurualpui erawh an ngah fu, Mizo leh hnamdang te pawh an ruai a. Hotel-ah te inhmukhawmin an hmalak dan tur an rel ṭhin niin hriat a ni! Rinhleh an nihna a rei tawh!? He match fixing/Corruption hi season dangah pawh a thleng tawh ṭhin niin an sawi a.

 Nimahsela, man fak an nei lova, thawm zawi te in a ral leh mai ṭhin. Tun season-ah pawh a tir aṭanga rinhlelh na a awm a awm a. Players te quality en te, an khelhna club leh league en pawha khelh dan pangngai lo lutuk a khel, a ṭhenah phei chuan off position ngawih ngawih a khel tlat te. Awmang lo lutuk a ball pass sual te, ball man ṭhelh thlengin a awm nuk mai a. Chik taka lo en ṭhin te chuan an hai lova, mak an ti ṭhin viau. Kan tarlan tawh angin chiang taka man fak an neih loh miau avangin thawm zawi deuhin a rukin an lo chhui char char a. 

Tun dinhmun hi kan thleng ta. Kan tarlan tawh angin sum hi a tam em em mai a. Heta in bat lut tawh te hi chu agent ang an ni ber. MPL an khel zo chiah a state danga tournament emaw League emaw an khelh dawnin a chah in an rawn chah a, an kalna tur Flight ticket thlengin an rawn tum nghal vek nia! ISL team te meuh pawhin an reserve team te tana an tih hleihtheihloh kha kan sawi mek te hi chuan an ti zar zar tlat nia! 

Tuna an hrem ṭhenkhat te phei hi chu state dang/ram dangah League/Tournament khel tûrin an lo thleng leh nual hman tawh. He'ng sum tam tham tak tawhtarh a ti kual ṭhin te hnuaia tlu lut tawh laklawh te chuan a hlawkna an tel nasa tawh bawk a, an in bat lut thuk tawh a, an kual an kual a ni ber. I-League club emaw ISL club emaw a lut awm tak tak, an theihna pawhin a tlin ve mai lo maw tih tur khawpa player ṭha ṭhenkhat te an awm a. Nimahsela, heti hian league te zawkah club langsar lo takah an kual an kual a, mi thuhnuaia awmin pawisa an hlawh nghek nghek ṭhin niin a lang. He'ng sum tawktarh tu ten club, staff te players te an thunun fuh tawh laklawh chu, an tikual thiam viau! Player ṭhenkhat midfielder ni char char ṭhin te kha a changin defender an nih tir thut a. Goal an chhuah leh nge nge ṭhin. Goal an chhuah pawha pawi ti anga lang miahlo te pawh hi ngaihtuah let hian an lo awm fo tlat! Langsar lutuk silo, mi te man thiam loh turin an squad hi an rotate 'kual' a, ṭhenkhat training naa khel ṭha tak, khelh huna hmun chang leh silo te an awm nuk fo reng a ni. 

Tin, langsar taka red card hmuh te kha a rem lova, a rukin an fimkhur thiam viau bawk niin a lang. MPL season liam ta khan direct red card pakhatmah a awm lo nghe nghe! A tawk tea foul dan te, tih sual palh dan te an lo thiam bel hman viau naa, a chik peih te chuan an lo hmuh hmaih hauh lo thung. A hlawk bawk aniang, IPhone chhuak thar te, Bike man to nalh tak tak nei thei mai te kha an awm leh nuk ṭhin a, an fimkhur tâwk thiamlo deuh te pawh aniang, a rûka lo thlir tu te mit a mim hmain an rinhlelh a ti zual ting mai a ni ber. 

 Hetianga inhnamhnawih ṭhenkhat te hi chuan an hmakhua an ngai ve viau bawk a. AIFF hian player status leh registration tihna ṭha tak mai, Centralised registration system(CRS) an nei a. State tin FA ten an hmang vek a. Chumi a inziah luh zel chu angaih avangin transfer chungchangah pawh a ṭangkai em em a. A tello chuan engmah a tih theih tawhloh! CRS kaltlanga thil tih a ngaih tlat avang chuan player ṭhenkhat inhnamhnawih te chuan a rang a rangin transfer te an lo buaipui ṭhin niin sawi a awm bawk. Tuna hrem tak te hi state dangah an khel thei ang em tih zawhna awm thei erawh sawi mai har tak a ni. Tournament eng emaw ah CRS(Online) kher lova an buatsaih lo awm ta se, in ven har tur tak a ni lawi a. Player pakhat hrem tawkte zing ami erawh chuan, hetiang thil hi engmah a hriatthiamloh thu a sawi ve tlat thung! Hei hi thil awm thei a ni ang em? A ni thei ve maithei, a insawithiam tumna pawh a ni maithei bawk. Kan sawi tawh angin Investor te hian MPL-a club 3/4 an rawn hmin takah chuan, an thuhnuaia an dah miau chuan player control an ngah dawn tih a chiang reng a.

 Season thara control leh tur hual lawk pawh an nei ang tih a rinthiam theih mai. Player ṭha tura an rin, skills ṭha bawk si te chu Rs 40,000 te an lo pe ve anih hmel a. He'ng player te hian an club khelh mekna investor te aṭanga khelh ṭhat man an dawng kha thil diklo ah an ngailo pawh a ni ve thei. An hriatloh miau chuan, an club sum finance tu te thil pek chu lak mai kha thil sual ni pawhin a lang lo. Hemi chungchâng hrefiah turin kum danga phai club-a lo khel kuala, hetiang pawisa vela inhnamhnawih tawh kan bia a, ani chuan a chunga kan tarlang tak ang thil khi a dik thu a sawi. Player ṭha an hmuhin khuareia an la control theih tura an ngaih chu bonus ang ten an pe ṭhin a, hual lawk nan sun hmangin thiam deuhin an lo vawm lawk ṭhin niin a sawi a. 

Tin, hetiang a inhnamhnawih te hi chu match day dawnah te hian players te leh staff te nen an inhmukhawm ngei ngei ṭhin bawk niin a sawi. Kan hriat angin Club 3 chu hrem an ni a. Club pakhat pawh a tirah chuan sawi kai deuh an ni a, nimahsela, anni hi inhnukdawk a, an tlanchhiatsan niin sawi an ni! A dik maithei, hetia an inhnukdawh hnu hian player release an nei nual! MPL khel club 8 aṭanga club 3 velah sum an invest a, an thuhnuaia an kun tir tlat chuan League result leh table a sawi danglam hneh dan tur chu kan hrethiam mai awm e! Pakhat lek kha chu awmzia a awm nep tih an hria a ni ngei ang, club dang pawh an lo hmin tlat! "Vawiin chu Aizawl FC kan tum dawn a, in focus a ṭul lo ania," ti ten coaching staff ten an naute an lo hrilh ṭhin ni awm tak a ni!

 Hrem belh an awm ang em? 
Tun dinhmunah players 25 an hrem a. Chiang taka an hriat mai loh, rinhlelh an la nei fur dawn tih chu a chiang reng a. Tin, hrem tak player ten midang an hrem ve siloh te an sawichhuah hun pawh a la awm maithei! He thil tenawm tak hi state dangah chuan a hluar in a nasa em em a, Meghalaya-ah pawh an lo buai nak nak fo tawh ṭhin. Page-a comment ṭhenkhatah pawh hetiang sawi tur hria an awm nuk kha. 

 MFA a huaisen! 
Kan tarlan angin State dangah chuan hre reng chungin an mit te an siai san a, an hre lo der te pawh aniang, hremna a awm meuhlo. MFA erawh an ri nghal ṭhak mai a, Mizoram football hmasawn zel nan te ṭhangthar lo awm tur te tana beiseina a awm zel nan leh hmasawnnana hetianga rorelna an siam hi an fakawm, an huaisen viau mai. Tuna an hrem tak te hi khuareiah Coaching lamah pawh kal zui dawn se, an nunhlui an hrelo thei dawn silo a, thil buaithlak a awm nual thei tlat. A sum hrawm hi a na viau mai a, match khata nuai dawn dawn te pakhat tana sên ṭhin anih nawk avangin, season liam taa an sum sen zat tur hi hriatthiam mai pawh harsa tak a ni. Mi ṭhenkhat rin dan phei chuan Nuai 100 chunglam fe a nih an ring nia!